Osobą, która była odpowiedzialna za życie muzyczne zboru był kantor.
Kantor był nauczycielem w szkole, pisarzem parafialnym, organistą, oraz prowadził śpiew podczas nabożeństw. Pod nieobecność księdza prowadził za niego nabożeństwa. Kantor, gdy zaistniała taka potrzeba mógł chrzcić dzieci, oraz prowadzić nabożeństwa pogrzebowe.
Kantorami w zborze w Zelowie byli kolejno: 1807-1818 r. Jan Fr. Boetcher, 1819-1836 r. Jan Bogumił Dusek, 1837-1840 r. Bogumił Fibich, 184 -1845 r. Bogumił Jelen, 1847-1848 Johann Tr. Brauer, 1849-1866 r. Ferdynand Fibich, 1867-1869 r.Vilelm Jandik, 1870-1872 r. Antoni Korzen, 1873-1879 Vilem Engl, 1880-1889 r. Samuel Rychecky, 1890-1897 Józef Kulhawy, 1898-1902 r. Józef Marek, 1904-1908 r. Józef Jersak, 1908-1910 r. Fryderyk Vichek, 1911-1933 r. Jan Maciej Tomesz, 1934-1944 r. Karol Jersak, 1945 - Karol Wesołowski, 1946 - Józef Jersak, 1947 - Emil Pospiszył - ostatni kantor parafii.

Jednym z kantorów był Samuel Rychecky. Piastował tę funkcję od 1880 roku.
Założył on chór młodzieżowy, który śpiewał podczas nabożeństw i uroczystości pogrzebowych.

W 1897 roku kantor Józef Kulhawy sprowadził z Czech śpiewniki "Pisnie cestou źiwota". Założył w Zelowie czterogłosowy chór mieszany, który prowadził wraz z Józefem Jersakiem do 1903 roku. Chór śpiewał pieśni, które były zamieszczone w śpiewnikach: "Pisnie cestou źiwota" i "Harfa syjońska".
Następnym dyrygentem chóru został Emil Pospiszył, który po roku zrezygnował.
Jego miejsce zajął Władysław Engel. Założył on wraz z kantorem Fryderykiem Vichek w 1906 roku orkiestrę dętą. Orkiestra grała w czasie pogrzebów, ślubów, podczas niedzielnych nabożeństw i świąt kościelnych. Po kilku latach oba zespoły rozpadły się.

W 1915 roku reaktywowano chór, a jego dyrygentem został Karol Jersak. Chór liczył około trzydziestu członków. Podczas cotygodniowych nabożeństw śpiewał cały chór i wykonywał utwory przeznaczone na czterogłosowy chór mieszany, zaś w czasie świąt i różnych uroczystości kościelnych chór dzielił się na męski i żeński.
Chóry męski i żeński wykonywały utwory trzygłosowe.

Po Karolu Jersaku dyrygentami chóru byli kolejno: Emil Pospiszył i Karol Jelinek.
Chór prowadził ożywioną działalność. Występował podczas niedzielnych nabożeństw, świąt kościelnych, ślubów pogrzebów oraz wycieczek parafialnych. W czasie trwania drugiej wojny światowej chór nie zawiesił swojej działalności, tylko próby odbywały się rzadziej z powodu łapanek. Po wojnie większość członków chóru wyjechała do Czechosłowacji.
Chór musiało zasilić młode pokolenie.
Około 1915 roku założono w Zelowie zespół instrumentalny, którego członkowie grali na mandolinach, gitarach i skrzypcach. Zespół liczył około 25 - 30 osób. Grał podczas większych uroczystości kościelnych. Istniał do końca drugiej wojny światowej.

Do 1939 roku istniał czterogłosowy chór mieszany w Holenderkach, natomiast do 1945 roku na Zelówku. Ten ostatni liczył około trzydziestu członków (20 kobiet i 10 mężczyzn). Podobnie jak chór działający w Zelowie, chór na Zelówku występował często jako męski i żeński. Członkowie chóru byli mieszkańcami Zelówka, Czarnego Lasu, Leśnych Działów, Grzebieni i Bocianichy. Dyrygentami chóru byli kolejno: Emil Twardy, Paweł Szpringiel i Józef Kulhawy.
Dyrygenci nie posiadali wykształcenia muzycznego. Każdy z nich umiał grać na skrzypcach, mandolinie i gitarze. Oprócz prowadzenia chóru zajmowali się uprawą ziemi i pracą w warsztatach chałupniczych. Chór z Zelówka występował w kościele w Zelowie podczas ważniejszych uroczystości kościelnych np. Święta Reformacji, Dziękczynienia za plony, Dnia Matki oraz podczas uroczystości poświęcenia cmentarza w Zelowie. Latem członkowie chóru organizowali festyny, w czasie których śpiewali pieśni i recytowali wiersze. Na Zelówku istniał także zespół instrumentalny. Jego członkowie grali na gitarach, skrzypcach i mandolinach.
W 1945 roku większość członków chóru i zespołu instrumentalnego z Zelówka wyjechała do Czechosłowacji. Pozostali przyłączyli się do chóru działającego przy parafii w Zelowie.

W latach powojennych chór w Zelowie składał się z około 30 członków.
Dyrygował nim Emil Pospiszył - ostatni kantor parafii. W pracy z chórem pomagał mu Karol Wesołowski. Po śmierci Emila Pospiszyła dyrygentem chóru został Karol Pospiszył, który prowadził go do śmierci w 1995 r.

Od 1995 roku chór nie ma dyrygenta, jednak systematycznie działa uczestnicząc żywo w życiu parafii. Śpiewa podczas wszystkich nabożeństw, wykonując dwie pieśni- jedną po liturgii, a drugą po zakończeniu kazania. Śpiewa podczas wszystkich nabożeństw odbywających się w święta kościelne i w czasie trwania różnych uroczystości parafialnych: nabożeństwo noworoczne, wieczór zborowy, Tydzień Ekumeniczny, Wielki Piątek, Wielkanoc, Wniebowstąpienie, Dzień Matki, Zesłanie Ducha Świętego, Święto Reformacji, dziękczynienie za plony, Wigilia, Boże narodzenie, nabożeństwo kończące stary rok. Chór śpiewa podczas chrztów, konfirmacji, ślubów i pogrzebów. Podczas ślubów i konfirmacji chór wykonuje trzy pieśni- jedną w czasie uroczystego wejścia do kościoła i dwie w czasie trwania nabożeństwa. Na uroczystościach pogrzebowych śpiewa w domu zmarłego lub w kościele, w czasie przemarszu konduktu żałobnego na cmentarz i podczas nabożeństwa na cmentarzu.

Chór Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Zelowie trzykrotnie uczestniczył w przeglądach chórów diecezji warszawskiej kościoła ewangelicko-augsburskiego. Po raz pierwszy uczestniczył w przeglądzie w1975 roku w Pabianicach. Na przeglądzie, który się odbył w 1985 roku został sklasyfikowany na drugim miejscu. Po raz ostatni uczestniczył w zjeździe chórów w 1986 roku. Odbył się on podobnie jak poprzedni w Tomaszowie Mazowieckim. Chór z Zelowa był jedynym chórem biorącym udział w przeglądzie spoza kościoła ewangelicko-augsburskiego.

Jedną z ważniejszych uroczystości w jakich brał udział chór było 150-lecie poświęcenia kościoła w Zelowie 13 lipca 1975 roku. W obchodach wziął udział ksiądz biskup Jan Niewieczerzał, ks. prof. Jerzy Gryniakow z kościoła ew. - augsburskiego, księża z kościoła rzymsko-katolickiego i goście z różnych miast Polski, Czech i Niemiec.

Chór działający przy kościele w Zelowie prowadził zawsze bardzo ożywioną działalność. Oprócz wymienionych uroczystości śpiewał podczas sesji Synodu, które odbywały się w Zelowie i w Łodzi, w czasie konfirmacji w parafiach w Zelowie, Żychlinie, Strzelinie, Częstochowie (w kościele ewangelicko-augsburskim). Brał udział w pogrzebach, które odbywały się Kucowie. Podczas uroczystego przeniesienia cmentarza w Kucowie do Kleszczowa, chór wykonał również kilka pieśni.

Chór aktywnie uczestniczy w nabożeństwach ekumenicznych. Często podczas tych nabożeństw chór z Kościoła Ewangelicko - Reformowanego śpiewał wspólnie z chórem działającym przy parafii rzymsko-katolickiej. Połączone chóry miały w repertuarze około trzydziestu pieśni.
Chór z parafii ewangelickiej wielokrotnie śpiewał podczas nabożeństw, które były nagrywane i nadawane przez radio, uczestniczył w nagrywaniu filmów o Zelowie i parafii ewangelicko-reformowanej.

Pomimo tego, że od 1995 roku chór nie ma dyrygenta, a większość członków ma powyżej siedemdziesięciu lat, chór systematycznie uczestniczy w życiu parafii. Śpiewa podczas wszystkich nabożeństw. Obecnie jest to trzygłosowy chór mieszany (8 sopranów, 1 alt, 2 basy).

Chór posiada w swoim repertuarze pieśni zamieszczone w "Sbirce duchovnich pisni a chwalozpevu" wydanej nakładem "The Metodist book concern New York Cincinnati".

Chór istniejący przy Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Zelowie dzięki swej działalności przyczynił się do kultywowania tradycji związanych ze śpiewem w języku czeskim i do utrzymywania w ciągłym użyciu języka przodków. Przyczynia się do ożywienia życia muzycznego parafii. Należy mieć tylko nadzieję, że chór, który istnieje od prawie dwustu lat zasili młode pokolenie, ponieważ w innym wypadku chór za kilka lub kilkanaście lat przestanie istnieć.

mgr Anna Kimmer
organistka w kościele Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Zelowie
nauczyciel muzyki