 Pragniemy przypomnieć czterech z czternastu rozpoznanych do tej pory członków Kościoła Ewangelicko-Reformowanego rozstrzelanych w Katyniu, Charkowie. Tych czterech związanych było z naszą zelowską parafią: - Borkowski Wacław - porucznik, lekarz
- Chełmiński Jerzy – porucznik, z 10. Pułku Strzelców Konnych
- Fiedler Mieczysław – major dypl. z 2. Pułku Ułanów (ur. 15.04.1899r. w Zelowie, s. Henryka i Anny z d. Gąsiorowska)
- Gąsiorowski Władysław – porucznik, inżynier leśnik (s. Władysława i Pauliny z d. Gąsiorowska, rodzice - mieszkańcy Zelowa)
- Gołkowski Kazimierz – pułkownik , dowódca 94. Pułku Piechoty
- Hantke Gustaw Tadeusz – porucznik, inżynier chemik
- Hetmanek Stanisław – podpułkownik, zas. Komendanta Straży Granicznej w Komendzie Głównej (rodzice pochodzący z Zelowa : Jan Hetmanek i Maria zd. Hulka)
- Kencbok Bronisław Sylwin – major, szef sztabu obrony Lwowa z 1939 r.
- Nelken Władysław – pułkownik, lekarz
- Potocki Jan – ks. major, kapelan WP
- Prauss Tadeusz – pułkownik, dowódca 6. Pułku Lotniczego, pilot (s. Tadeusza i Janiny z d. Gąsiorowska z Zelowa, przed wojną kilka lat mieszkał w Zelowie)
- Skierski Leonard – generał dywizji (brat długoletniego duszpasterza zelowskiego, późniejszego biskupa Kościoła ks. bp Stefana Skierskiego).
Ku pamięci FIEDLER Mieczysław e-r, s. Henryka i Anny z d. Gąsiorowskiej, e-r, ur. 15 IV 1899 w Zelowie nieopodal Łodzi. W 1918 i 1920 r. służył w 2. Pułku Ułanów. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej był majorem dyplomowanym i pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych w Departamencie Kawalerii w Warszawie. W kampanii wrześniowej pełnił funkcję szefa sztabu gen. Piotra Skuratowicza, dostał się do niewoli sowieckiej. Został jeńcem obozu w Starobielsku, rozstrzelany w Charkowie wiosną 1940 r. Inf.: Wiesław Gąsiorowski; Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, IW PAX, Warszawa 1991
GĄSIOROWSKI Władysław e-r, s. Władysława, e-r i Pauliny z d. Gąsiorowskiej, e-r, ur. 22 XI 1902 w Warszawie, brat Wiesława (zob.), inżynier leśnik. Ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej. W wojnie obronnej w 1939 r. brał udział jako porucznik rezerwy 21 Pułku Piechoty. Wzięty do niewoli sowieckiej przebywał w Obozie Jeńców Wojennych w Starobielsku. Zamordowany został na przełomie kwietnia imają 1940 r. w Charkowie. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie: P-l-1. Inf.: Wiesław Gąsiorowski, e-r (brat); Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu. Starobielsk, s. 408, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1991.
HETMANEK Stanisław e-r, s. Jana, e-r, i Marii z d. Hulka, e-r, ur. 14 IV 1895 w Warszawie. Służył w wojsku rosyjskim w Armii gen. Józefa Dowbora Muśnickiego, brał udział w kampanii 1918-1920. Od 1930 r. pracował w Straży Granicznej, ostatnio w stopniu podpułkownika jako zastępca komendanta w Komendzie Głównej. Represjonowany przez władze sowieckie - w 1920 r. przebywał w obozie w Smoleńsku, a w 1939/40 r. w obozach Starobielsk i Kozielsk. Zamordowany w Katyniu 14 IV 1940. Inf. rodź.: Andrzej Hetmanek (syn); Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu - Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Lista ofiar. Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1991, s. 117 i 416; Indeks represjonowanych, t. I, Rozstrzelam w Katyniu, Ośrodek KARTA, Warszawa 1995.
PRAUSS Tadeusz e-r. s. Tadeusza i Janiny z d. Gąsiorowskiej, e-r, ur. 21 XII 1896 w Warszawie, brat Stanisława. Maturę otrzymał w Krakowie w 1914 r. W następnym roku został zmobilizowany i wysłany na front z 13 Pułkiem Piechoty. Od czerwca 1916 r. przebywał w szkole lotniczej w Wiener Neustadt, po której w stopniu chorążego-obserwatora przydzielono go do eskadry lotniczej na froncie włoskim, gdzie odbył 57 lotów bojowych. Następnie w Krakowie przeszedł specjalne przeszkolenie pilota. Od listopada 1918 r. w stopniu podporucznika w Wojsku Polskim służył w eskadrze lotniczej w Krakowie. W styczniu 1919 r. otrzymał przydział do 3 Eskadry Wywiadowczej. Na froncie polsko-bolszewickim odbył 41 lotów bojowych. W 1920 r. zweryfikowany w stopniu kapitana, od 1924 r. - majora, od 1930 r. - podpułkownika, a od 1934 r. - pułkownika. W latach 1922-36 sprawował funkcje dowódcze na Pomorzu: w Bydgoszczy, Grudziądzu, Toruniu w szkolnictwie lotniczym oraz w jednostkach liniowych. W 1936 r. został dowódcą 6 Pułku Lotniczego we Lwowie. Od sierpnia 1939 r. był dowódcą Lotnictwa Armii Modlin. W październiku uwięziony przez Rosjan we Lwowie, był przetrzymywany w więzieniu „Brygidki" i następnie osadzony w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 r. został zamordowany w Charkowie. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie: P-l-1. Jerzy Pawlak, Ostatnie lądowanie. Lotnicy polscy zamordowani, zaginieni i zmarli w ZSRR IX1939 -IX 1942, Warszawa 1994; Stanisław Prauss, Z Zakopanego na Stag Lane, Wrocław 1996; Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu. Starobielsk, Warszawa 1991, s. 474.
|